Iğdır'ın batı kapısı
Tuzluca, ilin batısında, Aras vadisinin ovaya açılmadan önce daraldığı kesimde yer alır. Ankara'dan gelen araç Erzurum'dan sonra Kars'ın Kağızman ilçesi yönünden ilerlerse, Iğdır topraklarına Tuzluca'dan girer; bu yüzden bazı gönderilerde Tuzluca yolun sonu değil, Iğdır'a giden yolun ilk durağıdır. Aras'ın kuzey yakası burada da Ermenistan'dır.
İlçe adını tuzdan alır. Yüzyıllardır işletilen kaya tuzu yatakları, bugün Tuzluca Tuz Mağarası olarak bilinen ve özellikle solunum yolu rahatsızlıkları için ziyaret edilen yeri oluşturur. Mağara, ilçeye yılın büyük bölümünde dışarıdan ziyaretçi getirir. Bu ziyaretçi hareketi, ilçe merkezindeki lokanta, market ve küçük konaklama yerlerinin ihtiyacını da artırır; Ankara'dan gelen esnaf malının bir kısmı bu dükkânlara gider.
Ova köyleri ve dağ köyleri
Tuzluca'nın köyleri iki farklı dünyaya ayrılır. Aras'a yakın düz kesimde sulanan tarlalar, sebze ve meyve bahçeleri vardır; burası Iğdır ovasının devamı gibidir. İlçenin güneyine doğru ise arazi yükselir, köyler dağ yamaçlarına yaslanır ve geçim büyük ölçüde hayvancılığa ve meraya dayanır. Bu yüksek köylerde kış ovaya göre daha sert ve uzun geçer, kar yolları kapatabilir.
İlçe merkezinde evler çoğunlukla müstakil ve bahçelidir, son yıllarda yapılan apartmanlar da vardır. Dağ köylerinde yollar dar, eğimli ve çoğu yerde stabilizedir; büyük araçla girişi önceden konuşmak gerekir.
Ankara'da yükün çıktığı yer
Tuzluca'ya giden yük, iklimin sertliğini yansıtır. Sonbaharda OSTİM ve İvedik'teki ısıtma ve hırdavat satıcılarından soba, boru takımı ve yalıtım malzemesi alırız; yükseklerdeki köy evlerinin kışa hazırlığı çoğu zaman bu yükle başlar. Keçiören ve Pursaklar'da oturan Tuzlucalı ailelerin baba evini onarmak için gönderdiği kapı, pencere ve tesisat malzemesi de sık taşıdığımız yükler arasındadır.
Kış için bir uyarı
Tuzluca'nın ova kesimi kışın çoğunlukla ulaşıma açık kalır. Dağ köylerine ise kasımdan sonra gönderi yapacaksanız, teslim gününü sabit bir tarihe bağlamak yerine yol durumuna göre esnek tutmanızı öneririz. Kış sevkiyatının ayrıntılarını Doğu Anadolu kışında sevkiyat yazısında anlattık. Yapı ve onarım malzemesi için yapı malzemesi, ilçe merkezindeki dükkânlar için esnaf ikmali sayfasına bakabilirsiniz.